‘Đề thi tốt nghiệp THPT sẽ tập trung vào kiến thức cơ bản’

Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Hữu Độ, Trưởng ban Chỉ đạo quốc gia kỳ thi tốt nghiệp THPT 2022, trả lời VnExpress về công tác chuẩn bị cho kỳ thi.

• Hơn một triệu thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT vào ngày 7-8/7. Ông đánh giá thế nào về sự chuẩn bị của các địa phương cho kỳ thi này?
• Bộ Giáo dục và Đào tạo và các địa phương đã có sự chuẩn bị kỹ lưỡng cho kỳ thi này. Đây là năm thứ ba kỳ thi tốt nghiệp THPT được tổ chức nên Bộ không ban hành quy chế thi mới, mà chỉ ban hành hướng dẫn, triển khai kế hoạch tổ chức kỳ thi; xây dựng và công bố đề tham khảo làm cơ sở ôn tập cho học sinh, giáo viên, trong đó có cân đối, tính toán tới ba năm học bị gián đoạn do Covid-19.

2022 là năm đầu tiên Bộ triển khai cho học sinh lớp 12 đăng ký thi tốt nghiệp THPT trực tuyến. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã phối hợp với Bộ Công an kiểm thử phần mềm hỗ trợ ra đề thi, rà soát phần mềm chấm thi trắc nghiệm trước khi gửi cho các địa phương.

Công tác tập huấn nghiệp vụ tổ chức thi, kiểm tra, thanh tra thi của Bộ đã thực hiện theo kế hoạch. Đề thi gốc đã được vận chuyển an toàn về các hội đồng in sao đề thi của các địa phương.

Thứ trưởng Nguyễn Hữu Độ cùng đoàn kiểm tra công tác chuẩn bị thi động viên thí sinh ở Hải Phòng. Ảnh: MOET
Thứ trưởng Nguyễn Hữu Độ (thứ hai từ trái) cùng đoàn kiểm tra công tác chuẩn bị thi động viên thí sinh ở Hải Phòng. Ảnh: MOET

Bộ Giáo dục và Đào tạo đã lập 5 đoàn kiểm tra của Ban chỉ đạo thi cấp quốc gia kiểm tra, khảo sát công tác chuẩn bị cho kỳ thi tại hơn 20 tỉnh và thấy các địa phương rất chủ động do đã có kinh nghiệm từ năm trước. Tất cả tỉnh, thành đã ban hành chỉ thị về tổ chức kỳ thi, thành lập ban chỉ đạo thi cấp tỉnh, cấp huyện do Chủ tịch hoặc Phó chủ tịch UBND cấp tỉnh/huyện làm Trưởng ban.

Tất cả tỉnh, thành đã chuẩn bị đầy đủ các điều kiện về nhân lực, cơ sở vật chất, trang thiết bị; bảo đảm các quy định phòng dịch, vệ sinh an toàn thực phẩm, an ninh trật tự, dự phòng các tình huống có thể xảy ra như thiên tai, dịch bệnh. Nhiều địa phương có các hình thức hỗ trợ đi lại, ăn ở cho học sinh ở xa, có hoàn cảnh khó khăn theo đúng tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng “không để thí sinh nào phải bỏ thi vì gặp khó khăn về điều kiện kinh tế hoặc đi lại”.

• Bộ Giáo dục và Đào tạo có các biện pháp đảm bảo an toàn cho thí sinh và những người tham gia ra sao sau khi xác định Covid-19 còn ảnh hưởng đến kỳ thi?
• Nếu như hai năm trước, kỳ thi tốt nghiệp THPT phải chia thành hai đợt do ảnh hưởng của Covid-19 thì năm nay thuận lợi hơn khi tổ chức một đợt. Tuy nhiên, diễn biến của dịch bệnh vẫn còn khó lường. Tổ chức kỳ thi trong điều kiện hiện tại, nhất là tổ chức cho học sinh đang bị F0 hoặc nghi nhiễm, là thách thức không nhỏ với các địa phương.

Ngày 30/5, Bộ đã có hướng dẫn tổ chức thi cho thí sinh bị ảnh hưởng bởi dịch, trong đó có yêu cầu các hội đồng thi tạo điều kiện để người tham gia thực hiện nghiêm các biện pháp phòng hộ cá nhân, phòng, chống dịch theo hướng dẫn của Bộ Y tế trong suốt quá trình làm nhiệm vụ và theo dõi sức khỏe sau khi hoàn thành nhiệm vụ.

Bộ cũng yêu cầu bố trí tại mỗi điểm thi phòng thi riêng cho các thí sinh thuộc diện F0 và ca nghi ngờ, bảo đảm cách biệt với các phòng khác và đáp ứng yêu cầu về phòng, chống dịch theo hướng dẫn của Bộ Y tế. Mỗi điểm thi cần bố trí đủ số lượng cán bộ coi thi và giám sát cho các phòng thi riêng; chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cần thiết để họ thực hiện nghiêm túc việc phòng, chống Covid-19.

Qua kiểm tra những ngày qua, tôi thấy các địa phương đã chuẩn bị khá kỹ. Nhiều nơi đã có cách làm linh hoạt, sáng tạo, nhất là trong việc bố trí phòng thi, lối đi riêng cho thí sinh là F0, đảm bảo an toàn chung cho cả hội đồng thi.

Năm nay đối tượng thí sinh F0 có hai trường hợp, một là được đặc cách theo quy định, hai là vẫn dự thi theo nguyện vọng. Vì vậy, một trong những vấn đề đặt ra với ngành Y tế các địa phương là xác nhận học sinh F0 sao cho đúng người, đúng bệnh, đáp ứng được yêu cầu xét đặc cách cho các em. Các địa phương hiện thực hiện tốt yêu cầu này.

Dù dịch bệnh không còn tác động trên diện rộng như kỳ thi năm ngoái, các địa phương đã có kinh nghiệm cũng như sự chuẩn bị tích cực, chúng tôi khi làm việc với các địa phương đều nhấn mạnh quan điểm “không chủ quan”.

• Thí sinh năm nay phải trải qua nhiều đợt học online trong suốt ba năm THPT do ảnh hưởng của Covid-19. Đề thi sẽ như thế nào?

Thí sinh năm nay là những học sinh chịu tác động bởi Covid-19 trong cả ba năm học THPT. Để phù hợp với điều kiện, thời gian học tập của các em, đề thi năm nay sẽ tập trung vào những kiến thức mang tính cơ bản và vẫn sẽ có độ phân hóa để qua đó phân loại được thí sinh, phù hợp với yêu cầu của nhiều trường đại học dùng kết quả của kỳ thi để xét tuyển.

Đề thi sẽ bảo đảm không có các phần đã tinh giản theo các hướng dẫn về dạy và học trong các năm học vừa qua của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

 Gian lận thi cử bằng thiết bị công nghệ cao là nỗi lo của nhiều địa phương. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chỉ đạo các địa phương thực hiện những biện pháp gì để ngăn chặn?

– Điểm rất lưu ý cho các địa phương ở kỳ thi năm nay là thiết bị công nghệ cao. Trong bối cảnh công nghệ phát triển, các thiết bị tinh vi có thể hoạt động ở khoảng cách xa hàng chục mét. Để hạn chế tối đa, năm nay Bộ Công an đã đề xuất để đưa vào hướng dẫn thi quy định “khu vực để đồ của thí sinh phải cách 25 m so với địa điểm thi”. Ban đầu một số địa phương nói quy định này khó thực hiện. Tuy nhiên đến nay, tất cả điểm thi đã có phương án.

Ngoài ra, đối với các khu vực thi gần nhà dân, công an các địa phương đã cho các hộ dân ký cam kết; hướng dẫn về việc đảm bảo an ninh, an toàn trong những ngày diễn ra kỳ thi. Ở một số địa phương chúng tôi đến kiểm tra như Hà Nam, không chỉ hộ dân xung quanh khu vực thi mà 100% học sinh lớp 12 và phụ huynh được Công an tỉnh cho ký cam kết không vi phạm quy chế thi.

Kỳ thi THPT năm nào cũng diễn ra, với các địa phương đây là chuyện không mới và đã có kinh nghiệm. Tuy nhiên, chúng tôi luôn lưu ý không được chủ quan, bởi một sơ suất nhỏ có thể gây ra hậu quả lớn. Do đó, rất cần các địa phương rà soát, xây dựng phương án và kiểm soát được tình hình trực tiếp để giảm tối đa nhất các sai sót có thể xảy ra; trong đó có việc phòng, chống thiết bị công nghệ cao để ngăn chặn gian lận.

– Thứ trưởng lưu ý gì thêm với các thí sinh và cán bộ coi thi trước thềm kỳ thi tốt nghiệp THPT 2022?

– Như tôi đã nói, thí sinh tham gia kỳ thi năm nay là những học sinh chịu ảnh hưởng của dịch trong cả ba năm học, ngay cả năm lớp 12 các em cũng có khoảng 70% thời gian học trực tuyến. Đây là thiệt thòi, do đó, Bộ đã chỉ đạo các địa phương tranh thủ thời gian “vàng” học trực tiếp để bồi dưỡng, củng cố kiến thức cho các em. Đặc biệt những tháng gần kỳ thi, các địa phương, nhà trường đã tăng tốc tổ chức ôn tập.

Tôi đã đến kiểm tra một số trường THPT, trò chuyện với học sinh và rất mừng khi các em bày tỏ sự tự tin, quyết tâm cao với kỳ thi. Tôi mong các em bình tĩnh, tự tin. Trên cơ sở nội dung đề tham khảo Bộ đã ban hành, các em sẽ tập trung ôn tập và bước vào kỳ thi với tâm thế, quyết tâm cao nhất.

Một trong những điểm tôi cũng lưu ý khi làm việc với các địa phương là hạn chế tối đa, nếu được là đưa về bằng “0” thí sinh, cán bộ làm thi vi phạm quy chế. Làm được điều này chính là vì các em, vì các thầy cô. Không thí sinh nào đến kỳ thi lại mong muốn có kết quả không tốt, không giáo viên nào đến kỳ thi lại mong muốn không hoàn thành nhiệm vụ, thậm chí bị kỷ luật. Vì vậy, thầy cô và thí sinh cần tránh để các vi phạm dù khách quan hay chủ quan.